آقا آقا؛ فوتبال ایران به شما مدیون است


به گزارش ایرنا، اگر به تاریخ فوتبال ایران از بدو تأسیس فدراسیون فوتبال این کشور فکر کنید، حتی 100 سال هم نمی گذرد. در سال 1325 فدراسیون فوتبال ایران تأسیس شد. حتی قبل از تاسیس فدراسیون فوتبال، تیم ملی ایران تاسیس شد. اما فوتبال ایران ساختار خاصی ندارد.

در طول این سال ها مربیان زیادی بوده اند که در موفقیت فوتبال ایران نقش داشته اند، هرچند سهم مربیان خارجی در این پیشرفت بیشتر از مربیان ایرانی است. البته این موضوع شامل همه مربیان خارجی که به ایران می آیند نمی شود. اما 6 مربی خارجی نقش پررنگ تری نسبت به سایر مربیان خارجی در فوتبال کشورمان دارند. در ادامه به بررسی عملکرد این 6 مربی می پردازیم.

زدراکو رایکوف:

رایکوف را می توان پیشرو فوتبال علمی ایران دانست. این مربی اهل یوگسلاوی کار خود را در ایران به عنوان سرمربی تیم ملی بزرگسالان و جوانان آغاز کرد. رایکوف که همزمان سرمربی استقلال بود از نظر نتیجه گیری نتوانست انتظارات را در تیم ملی برآورده کند و پس از پایان قراردادش با فدراسیون فوتبال به کار خود در این تیم ادامه داد.

دوران حضور رایکوف در استقلال موفقیت آمیز بود و پس از گذشت سال ها از حضورش در این تیم همچنان تاثیرگذارترین مربی خارجی در جمع آبی پوشان به حساب می آید. اما در نهایت در این تیم پایان تلخی داشت و پس از شکست مقابل صنعت نفت آبادان از زمین بازی اخراج شد. رایکوف با استقلال قهرمان لیگ ایران، قهرمان جام باشگاه های آسیا و قهرمان باشگاه های تهران شد. رایکوف در سال 2005 در مکزیکوسیتی درگذشت.

آقا آقا؛  فوتبال ایران به شما مدیون است

آلن راجرز:

آلن راجرز که یکی از اولین مربیان خارجی فوتبال ایران بود، مانند رایکوف در ایران کار موفقی داشت. او در سال 1348 به ایران آمد و روی نیمکت ایران پیکان نشست. راجرز با پیکان قهرمان دو باشگاه تهران و جم دوست شد و به کشورش بازگشت و پس از یک سال به ایران بازگشت و این بار سرمربی پرسپولیس شد.

راجرز انگلیسی با پرسپولیس قهرمان شد و در دربی معروف پایتخت که تیم تاج عنوان ششم را به دست آورد، سرمربی پرشیا بود تا در یکی از مهم ترین تصمیمات این تاریخ ایفای نقش کند. تیم برخلاف رایکوف، راجرز هنوز زنده است و اکنون 97 سال سن دارد.

آقا آقا؛  فوتبال ایران به شما مدیون است

استانکو پابلوکوویچ:

امیر عابدینی در زمان مدیرعاملی باشگاه پیریزی (پرسپولیس) علاقه زیادی به استفاده از مربیان خارجی داشت و به همین دلیل استانکو باپلوکوویچ را به ایران آورد و هدایت تیم پیریزی را به او محول کرد. استانکو تیمی ساخت که برخلاف سایر تیم های فوتبال ایران در آن زمان، فوتبال شناور و تاکتیکی بازی می کرد. علاوه بر این او نسل جدیدی از بازیکنان را معرفی کرد که سال ها ستاره تیم ملی شدند. او سیستم 2-5-3 را به فوتبال ایران آورد. سیستمی که بعدها به سیستم محبوب مربیان ملی تبدیل شد و سال ها به او وفادار ماند.

استانکو در لیگ آزادگان 2 عنوان قهرمانی کسب کرد و پس از آن برای مدت کوتاهی سرمربی تیم ملی شد. اگرچه او نتوانست موفقیت خود در قهرمانی در تیم ملی را تکرار کند. چند سال بعد دو بار در فوتبال ایران فعالیت کرد و سرمربی تیم های سپاهان و داماش شد.

استانکو اولین مربی ای بود که الفبای حرفه ای فوتبال را به فوتبال ایران آموزش داد تا اینکه قبل از او خبری از حرفه ای بودن در فوتبال ایران نبود. اما استانکو با وجود سنگسار شدن توانست به موفقیت های باورنکردنی دست یابد. او در سال 2018 پس از سال ها بیماری که باعث شد یکی از پاهای خود را از دست بدهد درگذشت.

آقا آقا؛  فوتبال ایران به شما مدیون است

تومیسلاو ایویچ:

پس از صعود چشمگیر تیم ملی فوتبال ایران به جام جهانی 1998 فرانسه، محسن صفایی فراهانی، رئیس وقت فدراسیون فوتبال تصمیم گرفت هدایت تیم ملی در این رویداد مهم را به یک مربی برجسته خارجی واگذار کند. . . بالاخره تومیسلاو ایویچ که یکی از مربیان سبک است به ایران آمد. او که قصد دارد فوتبال ایران را به سبک فوتبال مدرن جهان نزدیک کند، سیستم 2-4-4 را برای تیم ملی در نظر می گیرد. اما موضع سرمربی داخلی مقابل این مربی شرایط سختی را برای او به وجود آورد. کار به جایی رسید که ایویچ مجبور شد در یک برنامه زنده تلویزیونی مزایای سیستم 2-4-4 را برای مردم توضیح دهد تا شاید فشار افکار عمومی علیه او ناشی از انتقاد مربی داخلی کاهش یابد.

اردوی تیم ملی ایتالیا قبل از جام جهانی برای ایویچ گران تمام شد. پس از شکست سنگین تیم ملی در دیدار تدارکاتی مقابل آسرم، فدراسیون فوتبال ایران از این مربی بهانه ای خواست تا جلال طالبی سرمربی این تیم در جام جهانی شود. بعد از گذشت این همه سال هنوز بلاتکلیفی زیادی پیرامون اخراج ایویچ وجود دارد و حتی تاثیر چند بازیکن ایرانی را در شکست مقابل آسرام می توان دید.

عملکرد عالی تیم ملی در جام جهانی فرانسه به ویژه مقابل تیم های یوگسلاوی و آمریکا را باید حاصل تمرینات حرفه ای ایویچ دانست و قطعا نقش او در عملکرد تیم ملی کمتر از جلال طالبی نیست. . ایویچ در سال 1390 درگذشت.

آقا آقا؛  فوتبال ایران به شما مدیون است

برانکو ایوانوویچ:

اولین حضور برانکو ایوانوویچ در فوتبال ایران زمانی بود که میروسلاو بلازوویچ در سال 2001 به عنوان سرمربی تیم ملی فوتبال ایران انتخاب شد. در آن زمان برانکو دستیار اول بلازوویچ بود و پس از ناکامی تیم ملی در صعود به جام جهانی 2002. جام حذفی، برانکو فیکس شد و در فوتبال ایران ماندگار شد و 2 دوره هدایت تیم ملی را برعهده داشت. این مربی با تیم ملی فوتبال از نظر نتیجه گیری عملکرد قابل قبولی دارد. قهرمانی در بازی های آسیایی بوسان، صعود به جام جهانی 2006 آلمان و مقام سوم جام ملت های آسیا در سال 2004، دوران موفق برونکو در تیم ملی را رقم زد.

پس از جام جهانی 2006 برانکو از فوتبال ایران رفت، جدایی که 9 سال به طول انجامید و این بار به عنوان سرمربی پرسپولیس بازگشت. برانکو روزهای بسیار موفقی را با پرسپولیس سپری کرد. 3 بار قهرمانی در لیگ و 2 بار حضور در فینال جام باشگاه های آسیا او را به محبوب ترین مربی تاریخ پرسپولیس تبدیل کرد. مهم ترین این تصمیمات، سبک بازی پرسپولیس است. اتفاقا جدایی ستاره ها تاثیری در نتایج این تیم ندارد. همچنین برونکو تیمی را در شرایط بحرانی تحویل گرفته است.

آقا آقا؛  فوتبال ایران به شما مدیون است

کارلوس کی روش:

در بین تمامی مربیان خارجی که فرصت سرمربیگری تیم ملی را پیدا کردند، کارلوس کی روش بیشترین حضور را روی نیمکت ایران داشت. کی روش 8 سال سرمربی تیم ملی بود و هدایت تیم فوتبال ایران در 2 جام جهانی را بر عهده داشت و بهترین نتایج تاریخ فوتبال ایران با کی روش به دست آمد. ملی پوشان در مرحله گروهی جام جهانی روسیه با هدایت این مربی پرتغالی موفق شدند با وجود ناکامی در صعود از گروه، 4 امتیاز را از آن خود کنند.

در جام جهانی 2014 تیم ملی مقابل مسی و دیگر ستاره های آرژانتینی بازی درخشانی انجام داد. به گونه ای که با وجود شکست تیم ملی در این بازی، مردم به خیابان ها ریختند و شادی کردند. کی روش به ایران بازگشت تا برای سومین بار در جام جهانی هدایت تیم ملی را برعهده بگیرد. او نسلی را خلق کرد که اکنون به مرز بلوغ رسیده است و حالا خودش این فرصت را دارد که با این نسل به جاه طلبی هایش ادامه دهد. اما تاثیر تکنیکی کی روش بر فوتبال ایران قویتر از نتایج او با تیم ملی فوتبال است.

سیستم دفاعی این مربی به قدری کامل و صحیح است که تیم های باشگاهی فوتبال ایران سعی در تقلید از این سیستم دارند. تیم ملی در 6 دیداری که در جام جهانی 2014 و 2018 انجام داد تنها 6 گل دریافت کرد، آماری شگفت انگیز که سیستم دفاعی تیم ملی را نشان می دهد.

آقا آقا؛  فوتبال ایران به شما مدیون است

فوتبال ایران وجود خود را مدیون حضور مربیان تاثیرگذار خارجی است

مربیانی که در کارنامه آنها مرور می شود در مقایسه با تعداد زیادی مربی خارجی که به فوتبال ایران می آیند کم هستند و این نشان می دهد که هم تیم ملی و هم باشگاه های فوتبال ایران در جذب مربیان خارجی نگرش حرفه ای ندارند. البته در بین این مربیان، مربیانی مانند اوفارل و بلاژوویچ نیز وجود دارند که می توانند از تاثیرگذارترین مربیان خارجی در فوتبال ایران باشند. اما کار آنها به خوبی این 6 مربی نیست.

البته فوتبال ایران برای پیشرفت خود به مربیان خارجی باکیفیت نیاز دارد. مربیانی با سبک هایی مانند رایکوف، راجرز، استانکو، ایویچ، برانکو و کی روش و البته اهداف آنها فقط مسائل مالی نیست.